මහනුවර තියෙන්නෙ හරි අමුතු කෑම සන්ස්කෘතියක්.
මහනුවර සුධර්මාරාමයෙ පන්ති ගිහින් එනකොට, බ්රිටිෂ් කවුන්සිල් එකට ගිහින් එනකොට,ඕඩියන් එකේ ෆිල්ම් එකක් බලල එනකොට කොයි පාරෙන් ආවත් ඉතින් පස්ගෝරස එක පහු කරල එන්නෙ හිතලමයි.
නෙල්ලි,අඹ , දිවුල්,දොඩම් , මිශ්ර පළතුරු,නුවරටම ආවේනික් අලිපේර ආදී මෙකී නොකී බොහොමයක් රසවත් බීම වර්ග බොන්න එන තරුණ,ළමා,මහළු හැමෝගෙන්ම කොයි වෙලාවෙත් පස්ගෝරස එක පිරිල. අතේ වැඩිපුර සල්ලි කීයක් හරි තිබ්බොත් බටර් කේක් කෑල්ලකුත් කන්න අමතක කරන්නෙ නෑ .
පසගෝරස එක තිබුණෙ වර්ග අඩි කිහිපයක පොඩි තැනක.බීම හදන්නෙ උඩ තට්ටුවෙ. ඕඩරේ දාපු ගමන්.
” ලයිම් දෙකයි, නෙල්ලි එකයි, අලිපේර එකයි”
කියල කෑගහනවා.
” විනාඩි කීපයකින් උඩ තට්ටුවෙ ඉදන් බකට් එහෙකින් බීම ඕඩරේ පහලට එනවා.
” දොඩම් එකයි, දිවුල් තුනයි”
ඒ ඊළග ඕඩරේ
මෙතැන ඉතින් කට්ටිය සෙට් වෙලා කතා බහ කර කර ඉන්න තැනක් නම් නෙවෙයි.අඩු මුදලට රසවත් බීම එකක් බීල ඉක්මනට යන තැනක්.ඒ තරම් සෙනගක්.
පස්ගෝරස එකකෑම බීම පෙරේතයන්ගෙ තිප්පොලක්.
පස්ගෝරස කිව්ව ගමන් නුවර පස්ගෝරස එක මතක් උනාට ඇත්තටම පස්ගෝරස කියන්නෙ මොනවද? ‘ ගෝ ‘ කියන්නෙ ගවයට. පස් ගෝරස කියන්නෙ ගවයන් ( දෙනුන්) ගේ කිරි වලින් ලබාගන්නා රසවත් ගුණවත් ආහර වර්ග පහකට.
කිරි, දී කිරි,මෝරු, ගිතෙල්,වෙඩරු, වලට තමයි පස්ගෝරස කියන්නෙ.
කිරි- කිරි වර්තමානයේ උණුකර පානය කරන්නට පුරුදු වී තිබුණත් අතීතයේ කිරි දොවපු ගමන්ම පානය කිරීමේ සිරිතක් තිබිණි.
දී කිරි – දී කිරි යනු මුදවාපු කිරිය. දැන් අප පැණි හෝ සීනි මුහුකොට කන්නට පුරුදු වී තිබුණත් රුහුණේ වැසියන් නම් ප්රිය කරන්නේ කිරි බත වලට මුහුකොට කෑමටය.දී කිරි කෑම නිසා හොදින් ආහාර දිරවනවා යැයි මතයක් ද ඇත.
ගිතෙල් – ගිතෙල් ආහාර සමග මුහුකොට කෑම ගුණදායී යැයි කියැවේ. ණය වීම නුසුදුසු මුත් ගිතෙල් ණය වී හෝ කෑම මනා බවට පැරණි කියමනක් ඇත.
වෙඩරු – වෙඩරු හෙවත් බටර් ගුණදායී කෑමකි. වෙඩරු චතුමධුර වලටත් ගන්නා ලබන ආහාරයකි.
මෝරු – දීකිරි වලට වතුර එක් කිරීමෙන් මෝරු සාදනු ලබයි. එහි තෙල් ඉවත් කල පසු ඉතිරිවන මෝරු පෝෂ්යදායි පානයකි.
පස්ගෝරස කථාවෙන් පසු ආපහු මහනුවර ‘ පස්ගෝරස’ එකට.
තවමත් පස්ගෝරස එක තියෙන්නෙ මෙතැනමද?
උපුටා ගැනීම: සන්ජය දොලමුල්ල